Śmierć wspólnika spółki jawnej

Śmierć wspólnika spółki jawnej jest jedną z przyczyn rozwiązania spółki. Nie oznacza to jednak  że   w momencie śmierci wspólnika spółka rozwiązuje się z mocy prawa. Do rozwiązania spółki potrzebne jest wykreślenie jej z rejestru przedsiębiorców. Istnieje jednak możliwość kontynuacji działalności spółki:

  • jeśli  możliwość taka jest przewidziana w umowie spółki
  • jeśli wspólnicy podejmą taką decyzję niezwłocznie po śmierci wspólnika (postanowienie o dalszym istnieniu spółki powinno być sporządzone na piśmie, można tez dokonać odpowiedniej zmiany w umowie spółki )

Umowa spółki może również przewidywać,że w prawa jakie miał zmarły wspólnik przechodzą na jego spadkobiercę. Jeśli nie odrzuci on spadku wówczas staje się on wspólnikiem spółki ze wszystkimi tego konsekwencjami, w tym solidarną odpowiedzialnością za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem. Możliwy jest również zapis, że prawa spadkodawcy służą wszystkim spadkobiercom wspólnie. Jeśli umowa nie zawiera w tym względzie szczególnych postanowień, wówczas do wykonywania tych praw spadkobiercy powinni wskazać spółce jedną osobę.  Należy szybko wyznaczyć taką  osobę, bowiem czynności dokonane przez pozostałych wspólników przed takim wskazaniem wiążą wszystkich spadkobierców wspólnika.

DWUOOSOBOWA SPÓŁKA  JAWNA
Sporne jest czy spółka może istnieć dalej w przypadku gdy była to spółka dwuosobowa a w umowie nie było mowy o przejściu uprawnień wspólnika na jego spadkobierców. W spółce pozostaje bowiem tylko jeden wspólnik a Art.64 brzmi że spółka może istniej dalej jeżeli „pozostali
wspólnicy tak postanowią”. Literalne brzmienie tego przepisu przemawia za tym że jest to niemożliwe. Większość doktryny opowiada się jednak za tym że kontynuacja działalności spółki jest możliwa pod warunkiem niezwłocznego zawarcia odpowiedniej umowy pomiędzy pozostałym wspólnikiem a spadkobiercami.

PRZEKSZTAŁCENIE SPÓŁKI
Jeśli spadkobierca nie chce być wspólnikiem spółki jawnej(wiąże się to z nieograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania spółki) może on na podstawie Art. 583 KSH w ciągu 6 miesięcy od nabycia spadku żądać przekształcenia tej spółki w spółkę komandytową i przyznania statusu komandytariusza. Spółka powinna uwzględnić żądanie spadkobiercy zmarłego wspólnika,
chyba że pozostali wspólnicy podejmą uchwałę o rozwiązaniu spółki. Żądanie spadkobiercy uważa się również za spełnione jeśli wspólnicy zdecydują o przekształceniu spółki jawnej w spółkę komandytowo-akcyjną, przyznając temu spadkobiercy status akcjonariusza tej spółki. Takie rozwiązanie jest korzystne dla spadkobiercy, bowiem będzie on odpowiadał za długi spółki tylko do wysokości swojego udziału.

W przypadku decyzji o dalszym trwaniu spółki po śmierci wspólnika,gdy jego spadkobiercy nie  stają się wspólnikami, są oni  uprawnieni do otrzymana udziału kapitałowego a w razie gdy jest on ujemny mają obowiązek spłaty należności.