Charakterystyka ważniejszych elementów wyroku rozwodowego

 

Alimenty na współmałżonka – reguluje to art. 60 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego (k.r.o.)

Tych kwestii można także dochodzić w odrębnym postępowaniu, jednak w rozwodowym wystarczy żądanie (z urzędu sąd tego nie uwzględnia), osobno – trzeba dodatkowy pozew.
Małżonek, który nie został uznany za wyłącznie winnego (albo nie było orzekania o winie, albo wina obu), jeśli popadł w niedostatek może żądać od drugiego środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego i możliwością zarobkowym drugiego (czyli tyle ile mu trzeba z zastrzeżeniem, że tyle ile ten drugi jest w stanie udźwignąć).
Jeśli jeden został uznany za wyłącznie winnego to, a rozwód spowodował u drugiego (niewinnego) istotne pogorszenie sytuacji materialnej, to sad może zobowiązać tego wyłącznie winnego do przyczyniania się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb, chociażby ten nie pozostawał w niedostatku. W tym przypadku jedynym warunkiem jest pogorszenie stopy życiowej.
Warto tutaj wskazać, iż alimentów nie może żądać małżonek winny od niewinnego.

Jeśli obowiązek nałożono na niewinnego (czyli w zasadzie jedynie w sytuacji, gdy sąd nie orzekał o winie) zobowiązanie wygasa po 5 latach od orzeczenia rozwodu – chyba, że sąd ze względu na wyjątkowe okoliczności na żądanie uprawnionego okres ten przedłuży. Zawsze ten obowiązek wygasa po zawarciu przez uprawnionego drugiego małżeństwa. Zawarcie małżeństwa przez zobowiązanego nie powoduje wygaśnięcia obowiązku – może jednak w zależności od okoliczności spowodować ewentualną zmianę wysokości alimentów, gdyż zmienia się jego sytuacja majątkowa.

W pozostałym zakresie stosuje się przepisy o obowiązku alimentacyjnym pomiędzy krewnymi.

Eksmisja jednego z małżonków

Jest to sytuacja wyjątkowa – gdy małżonek swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie. Nie dotyczy to sytuacji, gdy mieszkanie jest z odrębną własnością tego małżonka lub jest to mieszkanie służbowe . Jeśli sąd oddali wniosek o eksmisję, to sąd orzeka o sposobie zamieszkania. Eksmisja nie powoduje pozbawienia jego prawa do lokalu – można później dochodzić w postępowaniu o podział majątku wspólnego.

Podział wspólnego mieszkania

Tu musi być wspólny wniosek, a możliwe to jest gdy małżonkowie maja wspólny tytuł i na ich wniosek powstają dwa odrębne mieszkania. Ewentualnie przyznanie jednemu z nich, gdy wyrazi zgodę.

Podział majątku wspólnego

Rzadko do tego dochodzi w postępowaniu rozwodowym, bo zazwyczaj przedłuża postępowanie i najczęściej zostawia  się ten wniosek bez rozpoznania, a sprawa toczy się w sadzie rejonowym w nieprocesie. 

Obowiązuje w Polsce zasada integralności wyroku rozwodowego – gdy zatem jest skuteczna apelacja kwestionująca winę, to powoduje uchylenie całego wyroku. Natomiast jeśli były kwestionowane tylko elementy, które nie są obligatoryjne w rozwodzie (np. alimenty dla małżonków) to sam rozwód nie zostaje uchylony.