Co reguluje kodeks karny skarbowy?

Kodeks karny skarbowy –jeden z aktów prawnych regulujących zasady odpowiedzialności karnej za przestępstwa i wykroczenia skarbowe, postępowanie w sprawach o przestępstwa i wykroczenia skarbowe, a także zasady wykonywania kar oraz środków karnych za przestępstwa lub wykroczenia przewidziane w tym kodeksie.
Zgodnie z art. 53 § 2 kks – przestępstwo skarbowe jest to czyn zabroniony przez kodeks pod groźbą kary grzywny w stawkach dziennych, kary ograniczenia wolności lub kary pozbawienia wolności. Natomiast art. 53 § 3 kks – definiuje pojęcie wykroczenia skarbowego, jako czyn zabroniony przez kodeks pod groźbą kary grzywny określonej kwotowo, jeżeli kwota uszczuplonej lub narażonej na uszczuplenie należności publicznoprawnej albo wartość przedmiotu czynu nie przekracza pięciokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia w czasie jego popełnienia. Wykroczeniem skarbowym jest także inny czyn zabroniony, jeżeli kodeks tak stanowi.
Odpowiedzialność za popełnienie któregoś z wyżej wymienionych czynów oparta jest na tych samych przesłankach, a mianowicie zawinionym przez sprawcę dokonaniu czynu zabronionego, zagrożonego karą, przez przepis zawarty w ustawie karnej, obowiązujący w momencie popełnienia czynu, a czyn ten musi charakteryzować się stopniem społecznej szkodliwości wyższym niż znikomy. Odpowiedzialność karna jest przewidziana zarówno za czyn popełniony umyślnie jak i nieumyślnie.
Chociaż przestępstwa i wykroczenia skarbowe mają takie same przesłanki odpowiedzialności, katalog kar i środków karnych za te czyny jest różny. W przypadku przestępstw skarbowych ustawodawca przewiduje karę pozbawienia wolności, ograniczenia wolności oraz karę grzywny. Wymiar kary zależy od stopnia społecznej szkodliwości i okoliczności popełnia czynu, a także stopnia zawinienia. Natomiast, jeżeli chodzi o wykroczenia skarbowe to karą jest grzywna, a zatem za popełnienie wykroczenia skarbowego grozi nam odpowiedzialność finansowa. Wymierzając karę grzywny za przestępstwo skarbowe, zgodnie z art. 23 § 1 kks. Sąd określa liczbę stawek oraz wysokość jednej stawki dziennej. Najniższa liczba stawek wynosi 10, najwyższa – 720. Stawka dzienna nie może być niższa od jednej trzydziestej części minimalnego wynagrodzenia ani przekraczać jej czterystukrotności. Ustalając wysokość stawki sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe. Kara grzywny za wykroczenia skarbowe, są oznaczone kwotowo, co oznacza, że sąd nie wymierza kary w stawkach dziennych, ale w określonej wartości pieniężnej – w granicach od jednej dziesiątej do dwudziestokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia.
Zróżnicowany jest katalog środków karnych za popełnienie przestępstwa i wykroczenia skarbowego. Katalog tych ostatnich jest zdecydowanie uboższy, obejmuje mianowicie tylko trzy środki karne, podczas gdy katalog środków karnych za przestępstwa skarbowe liczy aż dziewięć propozycji.
Odmienne są też środki zabezpieczające w przypadku przestępstw i wykroczeń skarbowych, tytułem środka zapobiegawczego za wykroczenie może być tylko przepadek przedmiotów, natomiast w przypadku przestępstwa skarbowego przewidziane są cztery propozycje środków zabezpieczających możliwych do zastosowania.
Ostatnim zagadnieniem regulowanym przez kodeks karny karbowy jest postępowanie w sprawach o przestępstwa i wykroczenia skarbowe. W sprawach o wykroczenie skarbowe orzekanie może nastąpić w trybie postępowania:

  • w przedmiocie udzielenia zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności,
  • nakazowego,
  • uproszczonego oraz
  • w stosunku do nieobecnych, (jeśli sprawca przebywa stale za granicą albo, gdy nie można ustalić jego miejsca zamieszkania lub pobytu w kraju).

Dla orzekania w sprawach o przestępstwa skarbowe, jeżeli prowadzone było śledztwo toczy jest postępowanie karne w trybie zwyczajnym. W pozostałych przypadkach postępowanie może mieć formę taką jak dla postępowania w sprawach o wykroczenia. Specyfiką postępowania w sprawach wykroczeń jest także możliwość nakładania grzywny w trybie mandatowym.
Postępowanie to w sprawie o przestępstwo skarbowe powinno być zakończone w ciągu 3 miesięcy, a w sprawie o wykroczenie skarbowe w ciągu 2 miesięcy. W określonych w art. 153 kks. Okolicznościach terminy te mogą ulec przedłużeniu. Sprawy o przestępstwa lub wykroczenia skarbowe rozpatrywane są przez sądy powszechne.