Kiedy pracownikowi należy się odprawa?

Oprócz ekwiwalentu, wynagrodzenia za pracę w nadgodzinach i dodatkiem za pracę w godzinach nocnych, pracownikowi przysługuje tak zwana odprawa pieniężna, w momencie utraty pracy. Jednak aby ją otrzymać należy spełnić kilka podstawowych warunków. A mianowicie:

  • być pracownikiem takiego pracodawcy, który zatrudnia co najmniej 20 pracowników,
  • stracić zatrudnienie z przyczyn zaistniałych po stronie pracodawcy.

W przypadku zwolnienia indywidualnego przyczyna wypowiedzenia lub rozwiązania stosunku pracy na mocy porozumienia stron – niedotycząca pracownika – powinna być wyłącznym powodem zwolnienia. Jeżeli przyczyną rozwiązania stosunku pracy, prócz przyczyn niedotyczących pracownika, są też okoliczności leżące po jego stronie, to pracownik nie uzyska prawa do odprawy. W razie zwolnień grupowych mogą wystąpić przyczyny po obu stronach stosunku pracy, co nie zwalnia pracodawcy z obowiązku wypłaty odprawy

Tego typu odprawa wypłacana jest zarówno pracownikom indywidualnym, bądź podczas zwolnień grupowych. Zasady obowiązujące przy wypłacie odprawy pieniężnej dla pracowników zwalnianych z przyczyn ich niedotyczących określa ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. Z 2003 r. Nr 90, poz. 844 z późn. zm.).

Wysokość odprawy jest uzależniona od dwóch czynników:

  • stażu pracy u pracodawcy, u którego dochodzi do zwolnienia (tzw. stażu zakładowego),
  • wysokości wynagrodzenia pracownika zwalnianego.

Wysokość odprawy reguluje art. 8 ust.1, który mówi, iż pracownikowi przysługuje odprawa w wysokości:

  1. jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 2 lata;
  2. dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy od 2 do 8 lat;
  3. trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy ponad 8 lat.

W przypadku zwolnień idywidualnych pracownik ma także prawo do odprawy gdy pracodawca zmienił pracownikowi warunki pracy lub płacy, które zostały odrzucone przez pracownika i doszło do rozwiązania umowy (wyrok SN z 16.11.2000r., I PKN 79/00).


Nie istnieją prawne przeciwwskazania do tego, aby pracownik otrzymywał kilkukrotnie odprawę
. Jest to możliwe gdy społenione zostaną podstawowe przesłanki, przedstawione powyżej. Tak więc ten sma pracownik może naywac odprawę kilka razy w ciągu całej swojej kariery zawodowej.
Roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia wymagalności (art. 291 §1 kodeksu pracy). Pracodawca wypłaca odprawy w dniu ustania stosunku pracy. Od tego dnia liczy się przedawnienie.