Obowiązkowe ubezpieczenie pracownika

Na terenie Rzeczpospolitej Polskiej wszyscy zatrudnieni pracownicy mają obowiązek ubezpieczenia społecznego. W jego skład wchodzi ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe czy chorobowe. To pracodawca jest odpowiedzialny za zgłoszenie pracownika do odprowadzania odpowiednich składek. Zobowiązanie trwa od momentu nawiązania stosunku pracy, aż do rozwiązania umowy. Jeżeli jest to praca wykonywana w ramach umowy zlecenie, jako dzień rozpoczęcia uznaje się wówczas termin wyznaczony w umowie, a nie dzień, w którym została ona podpisana.

Wysokość składki na ubezpieczenia (emerytalne, chorobowe, rentowe) wyznaczana jest na podstawie stopy procentowej, która jest jednakowa dla wszystkich pracowników. Różnice występują jedynie w wysokości stopy ubezpieczenia wypadkowego, która zależy od rodzaju wykonywanego zawodu i zagrożeń, jakie się z nim wiążą.

Stopy procentowe wyglądają więc następująco:

  • 19, 52%  – ubezpieczenie emerytalne. 7,3 % tej składki odprowadzana jest przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych do Otwartego Funduszu Emerytalnego
  • 13 % – ubezpieczenie rentowe
  • 2,45 % – ubezpieczenie chorobowe
  • od 0,4 % do 8,12 % – ubezpieczenie wypadkowe; jego wysokość określa ZUS

Co jest natomiast podstawą, na bazie której określana jest wysokość składek?

Przychód uzyskiwany z tytułu zatrudnienia jest podstawą w przypadku ubezpieczenia emerytalnego i rentowego.
Dodatkowo roczna podstawa wymiaru składek na w danym roku  nie może być wyższa od kwoty równej trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy.

Do podstawy nie są wliczane takie przychody, jak m.in. :

  • nagrody jubileuszowe
  • odprawy pieniężne w związku z przejściem na emeryturę lub rentę,
  • odszkodowania, rekompensaty w wyniku wygaśnięcia lub rozwiązania stosunku pracy,
  • ekwiwalenty pieniężne za wykorzystane przez pracownika w trakcie pracy własne materiały, czy też narzędzia,
  • wartość świadczeń okolicznościowych,
  • jednorazowe odszkodowania za uszczerbki na zdrowiu,
  • środki na podróże służbowe,
  • świadczenia finansowe z zakładowego funduszu socjalnego,
  • zapomogi,
  • świadczenia przeznaczone na podnoszenie kwalifikacji pracownika.

Składki na emerytalne i rentowe ubezpieczenia finansują w równych częściach pracownicy i pracodawcy. Jeżeli osoba przebywa na urlopie wychowawczym lub pobiera zasiłek macierzyński składki te pokrywa budżet państwa.
Ubezpieczenie chorobowe pokrywają jednak sami pracownicy, a ubezpieczenie wypadkowe sami pracodawcy.