Ochrona prawna wynalazku

Informacji na temat ochrony prawnej wynalazków możemy szukać w Prawie własności przemysłowej (Dz.U. z 2003r. Nr 119, poz. 1117 z późniejszymi zmianami) oraz w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Dz.U. nr 102 poz. 1119 oraz z 2005r. Nr 109, poz. 910)

W ustawie Prawa własności przemysłowej nie odnajdujemy jednolitej definicji wynalazku. Można jednak w oparciu o art. 24 –  27 stworzyć tę definicję za pomocą wymienionych w ustawie cechy wynalazku, który podlega ochronie patentowej. Zalicza się do nich: nowość, poziom wynalazczy oraz możliwość przemysłowego stosowania. Godny podkreślenia jest fakt, że samo odkrycie naukowe nie może być przedmiotem wynalazku, są nim rozwiązanie techniczne wykorzystujące dane odkrycie.

Prawo do patentu powstaje z chwilą stworzenia wynalazku. Ubieganie się o ochronę patentową wynalazku polega na zgłoszeniu go do opatentowania w Urzędzie Patentowy. Takie prawo jest zbywalne i podlega dziedziczeniu. Należy pamiętać, że przed zgłoszeniem się do Urzędu Patentowego nie należy podawać swojego wynalazku w jakiejkolwiek informacji publicznej, w szczególności publikacji naukowej, ponieważ traci on cechę nowości, od której uzależnione jest przydzielenie patentu.

Patent udzielany jest na czas 20 lat. Ochrona patentowa obejmuje tylko ten kraj, w którym wynalazca otrzymał do niej prawo. Często więc występuje się o otrzymanie analogicznej ochrony patentowej w innych krajach, by w pełni zabezpieczyć interes majątkowy zgłaszającego.  Jeśli obywatel Polski chce zgłosić wynalazek do opatentowania go poza granicami państwa, musi najpierw zgłosić go do Polskiego Urzędu Patentowego.

Zgłaszanie wynalazku wiąże się z dostarczeniem do Urzędu Patentowego następujących dokumentów: podania o udzielenie patentu, opisu wynalazku ujawniający jego istotę, zastrzeżeń patentowych, skrótu opisu, oraz w razie potrzeby, rysunków. Następnie Urząd Patentowy bada wynalazek pod względem formalnym i merytoryczny. W okresie od 12 do 18 miesięcy od złożenia wynalazku, Urząd Patentowy publikuje w Biuletynie Urzędu Patentowego informacje o zgłoszeniu patentowym, wówczas osoby trzecie mogą zapoznawać się z opisem wynalazku w aktach Urzędu. Ochrona patentowa niesie za sobą określone koszty, zalicza się do nich opłaty urzędowe wnoszone przez zgłaszającego na kolejnych etapach postępowania zgłoszeniowego, opłaty związane z utrzymaniem patentu w mocy (20-letni okres ochrony patentowej dzieli się na krótsze, kilkuletnie bądź roczne, okresy ochronne, za które wnosi się opłaty) oraz koszty obsługi prawnej zgłoszenia patentowego i patentu (usługi rzeczników patentowych).

Nie należy zapominać, że istnieją inne formy ochrony wynalazku, można do nich zaliczyć: ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa. Nie wszyscy posiadający prawo do uzyskania patentu z niego korzystają, taki wynalazek chroniony jest przez nieujawnianie jego istoty nikomu spoza przedsiębiorstwa. Najbardziej znanym przykładem ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa jest skład chemiczny Coca- Coli, który nigdy nie został zgłoszony do opatentowania.