Ochrona własności intelektualnej. Prawa autorskie.

Własność intelektualną stanowią wszelkie zasoby i dobra niematerialne, dotyczące monopoli prawnych, chroniących przedmioty własności intelektualnej, czyli inaczej mówiąc wytwory artystyczne, naukowe czy wynalazcze określonej osoby fizycznej (prawa autorskie), jak i własności przemysłowe (patenty, wzory użytkowe, znaki fabryczne lub handlowe).

Ochronę wyżej wymienionych dóbr, polskie prawo reguluje na podstawie takich dokumentów jak: Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2000 nr 80, poz. 904) oraz Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003 r. Nr 11 9).
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych stanowi, iż każdy wytwór intelektualny osoby fizycznej, wyrażony określoną formą przekazu, chroniony jest prawem własności. Dotyczy to: utworów literackich, muzycznych, twórczości plastycznej, wzornictwa przemysłowego, kinematografii, jak i wszelkich programów komputerowych. Twórca nie jest zobowiązany dopełniać żadnych formalności, aby jego twórczość objęta była ochroną. Aby dany utwór (np. audiowizualny) mógł zostać rozpowszechniony publicznemu odbiorcy, za pomocą emisji telewizyjnej czy radiowej, osoba uprawniona musi udostępnić oryginał bądź egzemplarze określonym rozgłośniom. Egzemplarze twórca, bądź osoba do tego uprawniona, może wynająć, nakładając ograniczenie czasowe ich emisji.

Podmiotem prawa autorskiego jest twórca. Jeśli nie ujawni on swoich personaliów, prawo  autorskie przysługuje producentowi, wydawcy, a w przypadku ich braku organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi. W przypadku gdy istnieją współtwórcy, ich prawa własności są równe, jeśli drogą porozumienia nie zostało ustanowione inaczej. Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych ustanawia jaka ochrona przysługuje: autorskim prawom osobistym, autorskim prawom majątkowym, a także zawiera: przepisy szczególne dotyczące utworów audiowizualnych, przepisy szczególne dotyczące programów komputerowych.

Gdy prawa autorskie zostały w jakikolwiek sposób naruszone, osoba je posiadająca, ma prawo żądać zaniechania cudzych działań zagrażających, a także domagać się zadośćuczynienia oraz usunięcia skutków naruszenia praw. Ponadto warto zwrócić uwagę na fakt, że ochronie prawnej podlega także wizerunek osoby fizycznej. Osoby znane, z racji pełnienia przez nich funkcji publicznych, nie są zobowiązane zezwalać na udostępnianie ich wizerunku.

Konsekwencę karną naruszenia praw autorskich reguluje Art. 115. 1.: Kto przywłaszcza sobie autorstwo albo wprowadza w błąd co do autorstwa całości lub części cudzego utworu albo artystycznego wykonania, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.