Odpowiedzialność za zobowiązania współmałżonka.

Artykuł 30 Kodeksu rodzinnego wyraźnie mówi, iż: oboje małżonkowie są odpowiedzialni solidarnie za zobowiązania zaciągnięte przez jednego z nich w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodzinnych.
Za zobowiązania dłużnik odpowiada swoim majątkiem osobistym. W przypadku gdy zaciągnął zobowiązania za zgodą współmałżonka, to wtedy egzekucja będzie prowadzona z majątku wspólnego obojga. Jednak nie zawsze współmałżonek wie o zaciągniętym długu i niekiedy dowiaduje się o nim, gdy jest wzywany do sądu.

W polskim prawie wyszczególnione dwa typy odpowiedzialności: odpowiedzialność solidarną i odpowiedzialność indywidualną. I tak pierwsza z nich to po prostu „zbiorowa odpowiedzialność”, czyli w przypadku gdy dług zaciągnięty jest przez jednego z małżonków, to odpowiadają za niego oboje partnerzy. Jest to forma wspólnej odpowiedzialności wielu osób, dla której charakterystyczną rzeczą jest, iż każdy z dłużników jest odpowiedzialny za cały dług w takim samym stopniu. Konsekwencją odpowiedzialności solidarnej jest to, iż oboje małżonkowie odpowiadają za zaciągnięte zobowiązanie wszystkimi składnikami swoich majątków, czyli majątku wspólnego jak i majątku osobistego. Zasada ta nie wygasa w razie ustania małżeństwa lub gdy małżeństwo zostało unieważnione. O tym, czy odpowiedzialność wielu dłużników ma charakter solidarny decyduje ustawa lub czynność prawna. W momencie gdy, ani przepis ustawy ani czynność prawna nic na ten temat nie stanowi, należy wówczas zbadać czy zachodzą przesłanki odpowiedzialności solidarnej.

Art. 30 § 2. Z ważnych powodów sąd może na żądanie jednego z małżonków postanowić, że za powyższe zobowiązania odpowiedzialny jest tylko jeden małżonek, który je zaciągnął. Postanowienie to może być uchylone w razie zmiany okoliczności.
§ 3. Względem osób trzecich wyłącznie odpowiedzialności solidarnej jest skuteczne, jeżeli było im wiadome.
Wynika z tego, iż chodzi przede wszystkim o zaciąganie długu w sprawach wynikających z zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, czyli np. pożyczka na zapłacenie rachunków, a nie zakup nowego telewizora. Zwykłe potrzeby to między innymi: żywność, odzież, drobne przedmioty urządzenia domowego, środki czystości, pomoce szkolne, wydatki na mieszkanie (opłaty rachunków), lekarstwa.

Natomiast drugi rodzaj odpowiedzialności, to odpowiedzialność indywidualna. Jeżeli małżonkowie mają podpisaną intercyzę, wtedy w wypadku rozdzielności majątkowej roszczenie zostanie zaspokojone z majątku dłużnika. Problem natomiast pojawia się, gdy intercyza nie była podpisana. Wtedy też dług może zostać pokryty z majątku wspólnego małżonków.
§ 2. Jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie bez zgody drugiego małżonka albo zobowiązanie jednego z małżonków nie wynika z czynności prawnej, wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw.