Podstawowe pojęcia związane z wekslem

Wierzyciele wekslowi

Może być tylko jeden wierzyciel wekslowy. Jest nim tylko ten, kto weksel posiada fizycznie i wykaże swoje prawo do weksla nieprzerwanym ciągiem indosów. Jeżeli wierzycielem byliby wspólnicy spółki cywilnej czy małżeństwo, to nie mamy do czynienia z kilkoma wierzycielami, mamy jakby „złożonego, jednego wierzyciela  wekslowego”. A spośród tej grupy wierzycieli tylko ten może żądać zapłaty, który ten weksel fizycznie  będzie posiadał.

Wśród dłużników wekslowych wyróżniamy dłużników głównych i dłużników zwrotnych. Głównym dłużnikiem wekslowym w wekslu własnym jest zawsze wystawca weksla  własnego. Głównym dłużnikiem wekslowym w wekslu trasowanym jest trasat weksla  trasowanego, a w zasadzie akceptant weksla  trasowanego, dlatego że trasat to jest osoba, która w wekslu jest wskazana jako ten który ma zapłacić,  ale dopiero gdy dokona akceptacji. Dopiero ten trasat, który zaakceptuje zapłatę staje się dłużnikiem  wekslowym (póki weksla nie podpisze dłużnikiem jeszcze nie jest).
Wystawca weksla trasowanego jest jednym z dłużników zwrotnych. Dłużnikami zwrotnymi są również   wszyscy indosanci. Dłużnik zwrotny płaci wtedy, gdy dłużnik główny nie zapłacił. Poręczyciele mogą być traktowani jak dłużnicy główni i jak dłużnicy zwrotni. W zależności od tego za kogo poręczył, poręczyciel odpowiada  jak ta osoba, za którą poręczył. W związku z tym może odpowiadać jak dłużnik główny i jak dłużnik zwrotny.

Wyróżniamy dwa rodzaje weksli:

Weksel własny – to taki w którym wystawca przyrzeka, że zapłaci remitentowi (czyli pierwszemu remitentowi wekslowemu) w oznaczonym czasie, oznaczoną sumę pieniędzy. Sam siebie zobowiązuje do tego, że zapłaci innej osobie określoną kwotę pieniędzy.

Weksel trasowany (ciągniony) – wystawca zobowiązuje trasata, że trasat zapłaci remitentowi. Trasat ma prawo powiedzieć „zapłacę” bądzi „nie zapłacę”, wówczas akceptuje bądź odmawia akceptu. Jeśli akceptuje, to się podpisuje na wekslu.

Weksel  in  blanco – jest  to  weksel  niepełny,  który  może  być  zarówno  wekslem  własnym  jak  i  wekslem  trasowanym.

Cechy weksla:
1) zobowiązanie abstrakcyjne – nie odnosimy się w wekslu do stosunku prawnego będącego podstawą wystawienia weksla (problem pojawia się w przypadku weksla zabezpieczającego wierzytelność). Natomiast uznać należy, że jeśli nie ma wierzytelności, którą zabezpiecza weksel, nie można skorzystać z weksla
2) zobowiązanie bezwarunkowe – w wekslu nie mogą pojawić się jakiekolwiek warunki, od których uzależniona by była zapłata z tytułu tego weksla. Wystawca weksla własnego mówi „przyrzekam,  że  zapłacę”, a wystawca weksla trasowanego „zobowiązuje  do  zapłaty” – nie ma tu miejsca na  jakiekolwiek warunki.
3)  zobowiązanie samoistne – co jest rozumiane tak samo jak zobowiązanie abstrakcyjne
4)  solidarna odpowiedzialność wszystkich dłużników wobec wierzyciela.

Funkcje weksla:
1) płatnicza – wręczenie weksla to zapowiedź zapłaty, to nie jest spełnienie świadczenia. Spełnienie świadczenie nastąpi kiedy nastąpi wykup weksla, co powinno nastąpić w terminie płatności weksla,
2) kredytowa- wystawia się weksel i otrzymuje się od osoby, której wręczono weksel kredyt; wręczenie  weksla  powoduje  odroczenie  terminu  płatności  za  zakupione  towary  lub  usługi,
3) obiegowa – realizowana poprzez indos, czyli nieograniczone przenoszenie praw z weksla na inne osoby,
4) gwarancyjna, zabezpieczająca – realizowana poprzez weksel in blanco wystawiany na zabezpieczenie wierzytelności, realizowana także przez wielość osób podpisanych na wekslu, daję to większą gwarancję, że weksle będzie zrealizowany),
5) refinansowa – realizowana poprzez banki, bank udziela kredytu dyskontowego osobie, która przedstawi w banku weksel.