Postępowanie sądowoadministracyjne

Postępowanie sądowoadministracyjne – postępowanie sądowe toczące się przed sądami administracyjnymi w sprawach z zakresu kontroli administracji publicznej. Zgodnie z art.3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

  • decyzje administracyjne;
  • postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
  • postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, na podstawie wyraźnego przepisu prawa;
  • inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
  • pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
  • bezczynność organów w powyższych pięciu przypadkach;
  • akty prawa miejscowego organów samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
  • inne akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach administracji publicznej;
  • akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.

Sąd administracyjny nie kontroluje więc bezczynności administracji publicznej w zakresie wydawania innych aktów (nieindywidualnych), ani bezczynności nadzoru nad samorządem terytorialnym. Zainteresowany sprawą obywatel nie może też zaskarżyć do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia nadzorczego, ani jego braku. Regułą jest też, że sąd nie może uwzględnić skargi na bezczynność organu administracyjnego polegającą na niewydawaniu aktu prawa miejscowego. Wprawdzie przepisy (art.101a ustawy o samorządzie gminnym, art.88 ust.3 ustawy o samorządzie powiatowym, art.91 ust.1 ustawy o samorządzie województwa, art.45 ust.1 ustawy o administracji rządowej w województwie) pozwalają kierować do sądu administracyjnego skargę, gdy organ nie wykonuje czynności nakazanych prawem, ale bardzo rzadko jest wyznaczony termin wydania przepisu miejscowego i organ łatwo może usprawiedliwić niewydanie aktu prawa miejscowego twierdząc, że w jego ocenie jeszcze nie nadszedł czas na wydanie takiego przepisu, jakiego oczekuje skarżący. W ten sposób w praktyce organy zwlekające z wydaniem aktu prawa miejscowego są poza zasięgiem skutecznej kontroli sądowej.