Pozbawienie komplementariusza prawa reprezentowania spółki komandytowo-akcyjnej

Przepis art. 137 § 2 Kodeksu Spółek Handlowych (KSH) wskazuje, że późniejsze pozbawienie komplementariusza prawa reprezentowania spółki stanowi zmianę statutu i wymaga zgody wszystkich pozostałych komplementariuszy. Mamy jeszcze § 3 tego artykułu, który mówi, że pozbawienie komplementariusza prawa reprezentowania wbrew jego sprzeciwowi może nastąpić jedynie z ważnych powodów na mocy prawomocnego orzeczenia sądu.

Będziemy mieli więc do czynienia z dwoma trybami pozbawiania reprezentacji: w drodze zmiany statutu i w drodze orzeczenia sądu. Tyle, że pozbawianie reprezentacji w drodze zmiany statutu budzi wątpliwości, dlatego że mamy jeszcze przepis art. 146, który określa kompetencje walnego zgromadzenia:  w art. 146 § 2 pkt 8 KSH mowa jest o zmianie statutu, a zgodnie z art. 146 § 2 KSH taka uchwała wymaga zgody wszystkich komplementariuszy. A więc o jaką zgodę chodzi i ile tych zgód trzeba będzie składać ? Oczywiście będzie uchwała o pozbawieniu prawa reprezentowania i zmianie statutu, przy czym art. 137 mówi o pozbawieniu prawa reprezentacji za zgodą wszystkich pozostałych komplementariuszy, natomiast art. 146 § 2 wymaga zgody wszystkich, więc teoretycznie do zmiany statutu jest wymagana również zgoda tego, którego to dotyczy. Jedni wskazują, że art. 137 § 2 jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 146 § 2 i chodzi tu o jedną uchwałę o pozbawieniu reprezentacji, stanowiącą zmianę statutu, więc wystarcza zgoda wszystkich pozostałych komplementariuszy, natomiast drugie stanowisko jest takie, że mamy odrębną zgodę na pozbawienie reprezentacji, i tu wymagana jest zgoda pozostałych i drugą zgodę na zmianę statutu, która musi być wyrażona przez wszystkich. Jak to rozwiązać? Przepisy są źle sformułowane, bo w przekonaniu większości praktyków nie ma tu żadnych wątpliwości, ze mamy dwa tryby pozbawiania reprezentacji: dobrowolne i przymusowe.

Dobrowolne nastąpi przez zmianę statutu, bo jeżeli ten komplementariusz nie zgłosi sprzeciwu, to nie trzeba pozbawiać sądownie, a jeżeli nie zgłasza sprzeciwu, to de facto zgadza się na pozbawienie w drodze zmiany statutu. A więc jest to jeden tryb, w którym wspólnik się zgadza, bo nie składa sprzeciwu, i to w ten sposób zgadza się i na pozbawienie i na zmianę statutu.

Natomiast jeśli nie ma zgody, to mamy tryb przymusowy i pozbawienie reprezentacji na mocy prawomocnego orzeczenia.

Mamy więc dwa tryby: statutowy, gdy nie ma sprzeciwu, a jak wspólnik się sprzeciwi, to nie ma zgody i stosujemy tryb sądowy.