Prawa i obowiązki właściciela lokalu.

Art. 46. § 1 Kodeksu cywilnego stanowi iż: Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własność. Lokal, z kolei, to wydzielona część określonego budynku, przeznaczona zazwyczaj na cele mieszkaniowe. Wszelkie zagadnienia prawne, związane z użytkowaniem lokali, zarządzaniem oraz obowiązkami właścicieli, regulowane są przez Ustawę o Własności Lokali.

Odrębną własność lokalu ustanawia się zawierając odpowiednią umowę, składając jednostronne oświadczenie lub zyskując orzeczenie sądu. Konieczne jest sporządzenie aktu notarialnego i wpis do księgi wieczystej. W powyższej umowie zawarte powinny być informacje dotyczące lokalizacji oraz powierzchni lokalu wraz z pomieszczeniami do niego przynależącymi. Jeśli mamy do czynienia z nieruchomością wspólną, konieczne jest określenie wielkości udziałów przypadających właścicielom oraz sposoby zarządzania nieruchomością.

Właścicielowi lokalu przysługują liczne prawa użytkowe, jednak spoczywają na nim również określone obowiązki. Właściciel uprawniony jest do korzystania z lokalu, zgodnie  z jego przeznaczeniem użytkowym. Ponosi on koszty i wydatki związane z użytkowaniem nieruchomości. Powinna być ona utrzymana w należytym stanie, z uwzględnieniem zasad  przestrzegania porządku. Na wypadek remontu, awarii, czy konieczności konserwacji, właściciel ma obowiązek zezwolić na wstęp do nieruchomości. Zarządzanie nieruchomością wiąże się z kosztami związanymi z remontem i renowacją, opłatami energetycznymi, gazowymi i wodnymi, a także opłatami związanymi z utrzymaniem czystości. Ponadto istnieje obowiązek ubezpieczenia oraz uiszczania innych opłat publicznoprawnych. W przypadku, gdy właściciel lokalu zalega z dokonaniem obowiązujących opłat, nie przestrzega zasad porządku, lub zachowuje się w sposób uciążliwy,  wspólnota mieszkaniowa może w trybie procesu żądać sprzedaży lokalu w drodze licytacji na podstawie przepisów Kodeksu Postępowania Cywilnego o Egzekucji z Nieruchomości. (art. 16. § 1). W chwili gdy lokal został sprzedany, właścicielowi nie przysługuje prawo do lokalu zamiennego.

Odpowiedzialność za nieruchomość wspólną spoczywa na wspólnocie mieszkaniowej, natomiast każdy właściciel indywidualnie, bezpośrednio odpowiada za część stanowiącą jego udział w nieruchomości.