Problemy związane ze zbyciem przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego w trakcie egzekucji

W kwestii egzekucji z przedmiotów wchodzących w skład przedsiębiorstwa albo gospodarstwa rolnego nie ma uregulowań ogólnych, są uregulowania dotyczące prowadzenia poszczególnych rodzajów egzekucji.

Art. 848 Kodeksu Postępowania Cywilnego (KPC) dotyczy zajęcia ruchomości. Zajęcie ma ten skutek, że rozporządzenie ruchomością dokonane po zajęciu nie ma wpływu na dalszy bieg postępowania, a postępowanie egzekucyjne z zajętej ruchomości może być prowadzone również przeciwko nabywcy. Przepis ten nie narusza przepisów o ochronie nabywcy w dobrej wierze.

Art. 930 KPC dotyczy zajęcia nieruchomości:

§ 1. Rozporządzenie nieruchomością po jej zajęciu nie ma wpływu na dalsze postępowanie. Nabywca może uczestniczyć w postępowaniu w charakterze dłużnika. W każdym razie czynności egzekucyjne są ważne tak w stosunku do dłużnika, jak i w stosunku do nabywcy.
§ 2. Rozporządzenia przedmiotami podlegającymi zajęciu razem z nieruchomością po ich zajęciu są nieważne. Nie dotyczy to rozporządzeń zarządcy nieruchomości w zakresie jego ustawowych uprawnień.
§ 3. Obciążenie przez dłużnika nieruchomości po jej zajęciu jest nieważne.


Nabywca przedsiębiorstwa nie wstępuje w miejsce dotychczasowego dłużnika, bo z przepisów wynika, ze nie ma on wpływu na dalszy przebieg postępowania. W związku z tym nie jest wymagane uwidocznienie nabywcy w klauzuli wykonalności. Z drugiej strony jest prowadzona egzekucja, więc powinno dojść do zmiany oznaczenia dłużnika w przypadku przekształcenia organizacyjnego (nie można oznaczać dłużnika dotychczasową nazwą, jeśli takiego podmiotu w ogóle już nie ma).

Przepis art. 8191 KPC nie stanowi podstawy do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w inny sposób i z innego mienia przedsiębiorstwa niż to, z którego zostało wszczęte przed zbyciem, nawet gdyby egzekucja miała być prowadzona w ramach toczącego się już postępowania. Jeżeli będzie coś nowego (niż sposób egzekucji i dotychczasowy majątek, z którego ta egzekucja była prowadzona) i będziemy chcieli rozszerzyć zakres prowadzonej egzekucji, to w przypadku wskazania nowego sposobu egzekucji będzie konieczne złożenie nowego wniosku o prowadzenie egzekucji już przeciwko nabywcy –  tutaj znowu są możliwe dwie sytuacje: jeżeli dowiadujemy się o majątku w terminie miesiąca – wówczas nie trzeba nadawać klauzuli wykonalności i po terminie miesiąca – wtedy należy ubiegać się o nadanie klauzuli wykonalności.