Przeniesienie wierzytelności hipotecznej w świetle nowelizacji ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

W dniu 20.02.2011 R. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 6.07.1982R o księgach wieczystych i hipotece. Oddział 2 pod tytułem Przeniesienie wierzytelności hipotecznej obejmuje swoim zakresem przelew wierzytelności hipotecznej oraz regulację przeniesienia wierzytelności hipotecznej wynikającej z dokumentu zbywalnego przez indos lub z dokumentu na okaziciela (art. 83¹). Art. 79 i n. stanowią przepisy szczególne wobec zawartych w art. 509 k.c. przepisów o przelewie wierzytelności. Do tej pory przepisy kodeksu cywilnego i ustawy o księgach wieczystych i hipotece kolidowały ze sobą, jednakże uchylenie art. 80-82 k.c. Spowodowało, że kolizja ta przestała istnieć, a przepisy te wzajemnie się uzupełniają.

Nowelizacja przepisów o przeniesieniu wierzytelności hipotecznej ma doniosłe znaczenie prawne. Zgodnie z przepisem art. 79 tej ustawy „w razie przelewu wierzytelności hipotecznej na nabywcę przechodzi także hipoteka, chyba, że ustawa stanowi inaczej”. Oznacza to, że w umowie o przelew wierzytelności nie trzeba już zamieszczać klauzuli o przejściu hipoteki. Klauzula obejmująca wierzytelność spowoduje, że hipoteka przejdzie na nabywcę na mocy art. 79 ust. 1. Do dnia wejścia wy życie ustawy kwestia ta była niezwykle problematyczna, gdyż, jeżeli umowa przelewu nie zawierała zrzeczenia się zabezpieczenia przez zbywcę mogło to prowadzić do nieważności umowy przelewu.
Istotnym jest uregulowanie art. 79¹, który stanowi, że „Jeżeli hipoteka zabezpiecza kilka wierzytelności przysługujących wierzycielowi hipotecznemu, w razie przelewu jednej z nich hipoteka przechodzi na nabywcę proporcjonalnie do wysokości tej wierzytelności w stosunku do sumy wierzytelności zabezpieczonych tą hipoteką, chyba, że strony postanowiły inaczej. Jeżeli wierzytelność hipoteczna zostanie przeniesiona bez hipoteki, zbywca powinien zawiadomić o tym właściciela nieruchomości niebędącego dłużnikiem osobistym”. A także przepis art. 79², który mówi, że  „Jeżeli z określonego we wpisie stosunku prawnego, z którego wynika zabezpieczona hipoteką wierzytelność, może powstać nowa wierzytelność, strony mogą postanowić, że przelew wierzytelności hipotecznej nie powoduje przejścia hipoteki na nabywcę”. Przepisy te mają znaczenie o tyle istotne, że są wyjątkami od zasady wyrażonej w art. 79, gdyż zasadą jest, że przelew wierzytelności bez przejścia hipoteki jest niedopuszczalny. Zatem niemożliwym jest przeniesienie samej wierzytelności bez hipoteki. Przepisy art. 79¹ i art. 79² są, zatem jedynymi możliwościami przełamania tej zasady.
Przepis art. 79 ust. 1 ustawy stanowi, wprost że dla przeniesienia wierzytelności hipotecznej niezbędny jest wpis do księgi wieczystej. Konsekwencją tego zapisu jest fakt, że wierzytelność hipoteczna przechodzi na nabywcę w chwili ujawnienia przelewu w księdze wieczystej z mocą wsteczną, tzn. od momentu złożenia wniosku o wpis.