Rodzaje postępowań karnych

Przepisy Kodeksu Postępowania Karnego (zwane dalej k.p.k.) stosowane  są  także  w  postępowaniu o  wykroczenia,  w  postępowaniu o przestępstwa  skarbowe, w postępowaniu postępowaniach  sprawach  nieletnich,  w postępowaniach  dyscyplinarnych, również w postępowaniu  lustracyjnym.

Postępowanie  karne  jest  postępowaniem,  które  prowadzi  do  realizacji  norm  prawa  karnego materialnego (ma  na  celu  realizację  prawa  karnego  materialnego),  a  więc służy rozstrzygnięciu kwestii odpowiedzialności  karnej  określonej  osoby  za  zarzucany  jej  czyn.

Postępowania  karne  są  różnie  dzielone  np.:
1) Postępowanie  zwyczajne  i  postępowanie  szczególne.  Postępowanie  zwyczajne  jest  regułą dla  postępowania  samoistnego.  Niekiedy  jednak  w  przebiegu  tego  postępowania  wprowadza  się  modyfikacje  w  zakresie  formalizmu  procesowego.  Postępowanie    o  zmodyfikowanym  przebiegu  określa  się  nazwą  postępowań  szczególnych.  Wśród  postępowań  szczególnych  wyróżnić  można:  postępowanie  uproszczone,  nakazowe, z oskarżenia prywatnego.
2) Postępowanie  właściwe  i  postępowanie  incydentalne.  Postępowanie  incydentalne  służy  do  rozstrzygania  pojawiających  się  kwestii  ubocznych  w  ramach  postępowania  właściwego.  Postępowanie  incydentalne  wpada  w  nurt  postępowania  zwykłego.   Przykładami  postępowania  incydentalnego  mogą  być:  postępowanie  w  zakresie  wy-łączenia  sędziego.
3) Postępowanie  samoistne  i postępowanie  pomocnicze.  Pierwsze  ma  samodzielny  byt,  a  drugie  pełni  rolę  służebną  w  stosunku  do  pierwszego.  Postępowanie  samoistne  jest  tokiem,  w  którym  przebiega  postępowanie  w  zakresie  odpowiedzialności  karnej.  Natomiast  postępowanie   pomocnicze  pozwala  na  realizacje  celu  postępowania  samoistnego.  Do  postępowań  pomocniczych  można  zaliczyć:  postępowanie  o  odtworzenie  zaginionych  lub  zniszczonych  akt  sprawy  (art. 160 i nast. K.p.k.),  postępowanie  zabezpieczające.
4) Postępowanie  pierwotne  i  uzupełniające.   Postępowanie  uzupełniające  ma  miejsce  wówczas,  gdy  po  zakończeniu  procesu  pojawia  się  potrzeba  rozstrzygnięcia  kwestii,  która  nie  została  załatwiona   w  postępowaniu  pierwotnym.  Przykładem  postępowania  uzupełniającego  jest  uzupełnienie  wyroku (art. 420 k.p.k.),  lub  postępowanie  w przedmiocie  wydania  wyroku  łącznego (art. 569 i nast. k.p.k.).
5) Postępowanie  adhezyjne.