Rodzaje spółek akcyjnych

Spółka akcyjna jest szczególnym typem spółki, który umożliwia skupienie w swej strukturze bardzo dużej liczby akcjonariuszy, chociaż ich liczba nie ma większego znaczenia i dużej liczby inwestorów. Podstawowe znaczenie ma kapitał zakładowy. Ze względu na rodzaj akcjonariatu możemy wyróżnić:
1. Spółki prywatne (zwane też zamkniętymi, z angielskiego closed companies) – w przeciwieństwie do spółek publicznych (dopuszczonych do obrotu giełdowego) skupiają mniejszą liczbę akcjonariuszy. W swojej strukturze bardzo często zbliżone są do spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Do nich stosujemy głównie przepisy Kodeksu Spółek Handlowych (KSH).
2. Spółki publiczne (giełdowe) – czyli takie, w których przynajmniej jedna akcja jest zdematerializowana. W pierwszej kolejności stosujemy do nich przepisy KSH, ale sam kodeks zawiera wiele odmienności, jeśli chodzi o funkcjonowanie spółek publicznych, zwłaszcza po nowelizacji, która weszła w życie 3 sierpnia 2010 r. Do tych spółek, które są notowane na giełdzie stosuje się dodatkowo w zakresie ich struktury zasady ładu korporacyjnego (Corporate Governance) – u nas określa się je mianem Kodeksu dobrych praktyk (ten najnowszy kodeks obowiązuje od 1 stycznia 2012 r.). Dodatkowo do obrotu giełdowego zastosowanie mają ustawy szczególne:
– ustawa o ofercie publicznej,
– ustawa o obrocie instrumentami finansowymi                                                                                                                    – ustawa o nadzorze nad rynkiem kapitałowym (zastąpiona ustawą o nadzorze nad rynkiem finansowym).
3. Spółki jednoosobowe – ulega zmianie funkcjonowanie walnego zgromadzenia, cechują się pewnymi odrębnościami np. w zakresie modyfikacji przepisów o zarządzie.
4. Spółki sektorowe (specjalistyczne) – spółki głównie z sektora instytucji finansowych, w stosunku do których poza przepisami KSH stosuje się także inne przepisy. Są to w szczególności banki, towarzystwa emerytalne, towarzystwa ubezpieczeniowe (np. prawo bankowe modyfikuje działanie spółki akcyjnej w postaci banków) i spółki Skarbu Państwa (które powstały w efekcie komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych). W ramach spółek Skarbu Państwa są modyfikacje w zakresie decyzyjności w tych spółkach, wprowadzają je:

– ustawa o zasadach wykonywania uprawnień w spółkach Skarbu Państwa,
– ustawa o szczególnych uprawnieniach Ministra Skarbu Państwa w spółkach o szczególnym znaczeniu dla bezpieczeństwa i porządku publicznego (ustawa ta wprowadziła tzw. złotą akcję Skarbu Państwa).