Rozporządzanie opróżnionym miejscem hipotecznym

Gdy nieruchomość jest obciążona więcej niż jedną hipoteką kolejność zaspokojenia wierzycieli jest zależna od miejsca, jaki zajmuje dany wpis dotyczący hipoteki w księdze wieczystej. Zakładając że mamy nieruchomość obciążoną dwoma hipotekami pierwszorzędnie następuje zaspokojenie hipoteki wpisanej na pierwszym miejscu, a dopiero potem tej wpisanej jako druga. Istnieje możliwość zaistnienia sytuacji w której wierzyciel, którego zabezpieczenie hipoteczne zostało wpisane na drugim miejscu nie zostanie w pełni zaspokojony.

Zgodnie z ustawą z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece każdoczesnemu właścicielowi nieruchomości przysługuje prawo do rozporządzania miejscem hipotecznym powstałym na skutek wykreślenia wpisu dotyczącego hipoteki w księdze wieczystej. Wspomniane prawo pozwala na wpisanie nowej hipoteki w miejsce skreślonej lub na przeniesienie w to miejsce za zgodą wierzyciela innej hipoteki. Skorzystanie z omawianego uprawnienia jest jednak obwarowane pewnymi ograniczeniami. Wpisanie nowej hipoteki musi nastąpić jednocześnie z wykreśleniem starej. W praktyce należy złożyć wniosek o wpisanie określonej hipoteki na opróżnione miejsce wraz z wnioskiem o wykreślenie wpisu w księdze wieczystej.
Rozporządzenie opróżnionym miejscem hipotecznym, może nastąpić także poprzez złożenie, równocześnie z wnioskiem o wykreślenie starej hipoteki, wniosku o wpisanie do księgi wieczystej uprawnienia do rozporządzania opróżnionym miejscem hipotecznym. W takiej sytuacji na miejsce wykreślonej hipoteki nie wejdą hipoteki znajdujące się niżej a miejsce to pozostanie puste do momentu wpisania na nim innej hipoteki.

Wstąpienie hipoteki na opróżnione miejsce może nastąpić jeszcze w jeden sposób, a mianowicie poprzez wpisanie do księgi wieczystej roszczenia wierzyciela hipotecznego o przeniesienie jego hipoteki na miejsce opróżnione. Jeżeli zastosujemy taką metodę hipoteka ta wstąpi na wolne miejsce w momencie jego zwolnienia.

Instytucja rozporządzenia opróżnionym miejscem hipotecznym, może okazać się bardzo użyteczne dla dłużników chcących odzyskać lub powiększyć swą zdolność kredytową, ponieważ przy ich zastosowaniu są oni w stanie zaoferować wierzycielom dużo pewniejsze zabezpieczenie.