Sądowy podział majątku wspólnego małżonków

Sądowy podział majątku wspólnego ma miejsce w sytuacji, gdy małżonkowie nie potrafią wspólnie dojść do porozumienia w zakresie swojego majątku, wówczas składają odpowiedni wniosek do sądu.
O podziale majątku małżonków rozstrzyga sąd położenia majątku małżonków, właściwy w tym zakresie jest sąd rejonowy.
Co powinien zawierać wniosek o podział majątku wspólnego i jakie wymogi formalne spełniać?
Przede wszystkim wniosek musi zawierać określenie składników majątku, które małżeństwo chce podzielić. Wskazując te składniki powinny znaleźć się również dokumenty wskazujące własność wspólną małżeństwa. W sytuacji posiadania nieruchomości w majątku wspólnym, konieczne jest załączenie odpisu z księgi wieczystej świadczące o prawie własności. W przypadku rzeczy ruchomych ciężko jest przedstawiać dokumenty świadczące o prawie własności, dlatego w dalszym postepowaniu częste jest powoływanie świadków na udowodnienie faktów.
Wniosek powinien zawierać oznaczenie sądu, dane uczestników postepowanie i pełnomocników jeżeli zostali ustanowieni. Ponadto ważne jest określenie wartości przedmiotu sporu, czyli wartości majątku, przytoczenie okoliczności do udowodnienia i dowodów popierających te okoliczności. Na końcu niezbędne jest podpisanie wniosku osobiście bądź przez pełnomocnika występującego w sprawie i wykazanie załączników do wniosku.
Co ważne wraz z wnioskiem należy wskazać dokument, który jest potwierdzeniem na ustanie wspólności majątkowej. Do takich dokumentów można zaliczyć:

  • Małżeńską umowę majątkową,
  • Wyrok rozwodowy,
  • Wyrok ustanawiający rozdzielność majątkową w trakcie trwania małżeństwa.

Przy podziale majątku wspólnego można żądać zwrotu tzw. nakładów osobistych jednego z małżonków, w przypadku gdy np. jeden z małżonków porzucił rodzinę i nie dokładał się do prowadzenia gospodarstwa domowego lub też trwonił majątek np. na grach hazardowych. Przy rozliczaniu powinny być wzięte pod uwagę również nakłady, które zostały poczynione z majątku osobistego na rzecz majątku wspólnego.
Procedura podziału majątku
Wartość majątku małżonków ocenia się na dzień ustania wspólności majątkowej. W sytuacji, gdy małżonkowie wskazują inną wielkość wartości majątku, wówczas sąd powołuje biegłego, którego opinię opłacają małżonkowie. Małżonkowie składając wniosek o podział majątku musza ponad to opłacić opłatę sądową (przy braku zgody co do podziału – 1000złotych, w sytuacji zgody co do podziału – 300złotych) oraz w razie niekorzystnego rozstrzygnięcia koszty apelacji.
Podziału majątku sąd dokonuje poprzez: podział w naturze (najczęściej przy podziale nieruchomości), przyznanie rzeczy jednemu z małżonków na własność (wówczas drugi małżonek musi tą rzecz spłacić, ten rodzaj podziału wykorzystywany jest w sytuacji gdy dany przedmiot jest nie możliwy do podzielenia) bądź też sprzedaż rzeczy i podział uzyskanej wartości na współmałżonków.
W sytuacji gdy rzeczy zostały zbytu bądź bezpodstawnie zużyte bądź roztrwonione przez małżonka, bądź też nie weszły do wspólnoty majątkowej z winy jednego z małżonków, wówczas mogą być one wzięte pod uwagę przy rozliczaniu, na takiej zasadzie, że wartość tych rzeczy, będzie zaliczona na poczet tego małżonka, którego zachowanie było przyczyną powstania braku w majątku wspólnym.