Szczególne przypadki zawierania małżeństwa

Sytuacja zagrożenia życia jednej ze stron:

1. Jeżeli jest zawierane świeckie małżeństwo, to kierownik Urzędu Stanu Cywilnego (USC) może odebrać oświadczenia bez złożenia dokumentów, ale po złożeniu zapewnienia o braku przeszkód.

2. Jeżeli jest zawierane konkordatowe małżeństwo, to oba oświadczenia mogą być złożone przed duchownym bez stosownego zaświadczenia od kierownika USC, ale także po złożeniu zapewnienia.
Dalej duchowny postępuje tak samo jak kierownik USC przy małżeństwie świeckim.

Zawarcie małżeństwa przez pełnomocnika

 
Żeby można zawrzeć małżeństwo przez pełnomocnika, to muszą wystąpić następujące przesłanki:
a) ważne powody
b) zezwolenie sądu (ze względu na te powody)
c) pełnomocnictwo z podpisem urzędowo poświadczonym i wskazaniem osoby, z którą ma być zawarte

Powyższe dotyczy zarówno małżeństwa świeckiego, jak i konkordatowego.

 
Bez znaczenia jest czy to wyznaniowe małżeństwo będzie ważne (może kościół nie przewidywać przez pełnomocnika) – jest to jednak z punktu widzenia prawa nieistotne (skuteczność małżeństwa cywilnego nie zależy od ważności wyznaniowego). Może być ustanowiony tylko jeden pełnomocnik.

Małżeństwo zawarte przed konsulem

Przesłanki:
– między mężczyzną i kobietą będących obywatelami polskimi
– przebywającymi za granicą
– małżeństwo zawierane przed polskim konsulem lub osoba do tego wyznaczoną.
Małżeństwo zawierane przez cudzoziemca


Gdy cudzoziemiec przebywa na terytorium RP (obywatel to ten co ma obywatelstwo, apatryda będzie traktowany jak obywatel polski), to powinien złożyć stosowne dokumenty ze swojego kraju, że może zawierać małżeństwo. Jeżeli wystąpią trudności niemożliwe do przezwyciężenia, to sąd zwolni w postępowaniu nieprocesowym taką osobę. To czy określona osoba może zawrzeć małżeństwo czy też nie ocenia się według jej prawa ojczystego zgodnie z art.14 ustawy Prawo Prywatne Międzynarodowe.