Umowa przeniesienia autorskich praw majątkowych

Prawo autorskie wyróżnia dwa rodzaje praw  autorskich: osobiste i majątkowe. Prawa autorskie osobiste nie podlegają zbyciu ani zrzeczeniu, są ściśle i nierozłącznie związane      z   twórcą dzieła. Natomiast prawa autorskie majątkowe można zbyć zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, który wyraźnie stwierdza, że twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu. Przeniesienia autorskich praw majątkowych dokonuje się umownie. Umowa taka zawarta powinna być w formie pisemnej. Niezachowanie formy skutkuje nieważnością umowy. Ponadto należy    zaznaczyć, że umowa dotyczy przeniesienia autorskich praw majątkowych, gdyż w przypadku braku tego zastrzeżenia zgodnie z art. 65 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych uważa się, że udzielono licencji na korzystanie z utworu. Jeżeli nie zastrzeżono w umowie inaczej nabywca autorskiego prawa majątkowego może przenieść je na inne osoby. Niedozwolone jest zawieranie umów, które przenoszą prawa autorskie majątkowe wszystkich utworów danego twórcy lub utworów danego rodzaju mających powstać w przyszłości.
Określając przedmiot umowy należy wyraźnie zaznaczyć tzw. pola eksploatacji. Umowa o przeniesienie autorskich praw majątkowych dotyczyć może tylko tych pól eksploatacji, które zostały w niej wyraźnie określone i są znane w chwili jej zawarcia. Pola eksploatacji to nic innego jak sposoby korzystania z utworu np. zwielokrotnianie utworu na płycie CD. Nie uwzględniając jakiegoś pola eksploatacji nabywca pozbawia się prawa do korzystania z utworu na tym polu. Art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wymienia niektóre z odrębnych pól eksploatacji takie jak :

1) w zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy utworu, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową;
2) w zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami, na których utwór utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy;
3) w zakresie rozpowszechniania utworu  – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym.

Co do zasady zależne prawo autorskie przysługuje twórcy, jeżeli umowa nie stanowi inaczej. Ważne jest także ewentualne umieszczenie klauzuli zezwalającej na wykonywanie tzw. zależnych praw autorskich w wypadku gdy nabywca chce dokonywać zmian lub poddawać obróbce oryginalne dzieło twórcy.                                                                                                              W związku z przeniesieniem autorskich praw majątkowych twórcy przysługuje prawo do wynagrodzenia. Jednakże strony mogą zaznaczyć w umowie, że przeniesienie następuje nieodpłatnie. Za każde pole eksploatacji twórcy przysługuje stosowne wynagrodzenie uwzględniające korzyści i zyski po stronie nabywcy, co nie wyklucza umownego ustanowienia jednego wynagrodzenia obejmującego korzystanie z kilku pól eksploatacji. Możliwe jest także ustalenie  procentowego wynagrodzenia od każdego sprzedanego egzemplarza utworu ( książki, płyty itp. ) W wypadku kiedy okaże się, że korzyści, które osiągnął nabywca są niewspółmierne do   wynagrodzenia jakie otrzymał twórca, ten ostatni może domagać się stosownego podwyższenia swojego wynagrodzenia w drodze orzeczenia sądowego.
Twórcy przysługuje prawo odstąpienia od umowy lub jej  wypowiedzenia ze względu na istotne interesy twórcze. Jeżeli jednak odstąpienie lub wypowiedzenie umowy następuje po przyjęciu utworu, skuteczność odstąpienia lub wypowiedzenia może być przez drugą stronę umowy uzależniona od zabezpieczenia kosztów poniesionych przez nią          w związku z zawartą umową.