Umowa spółki cywilnej a podatek od czynności cywilnoprawnych

umowa użyczeniaNa podstawie art 1 ust. 1 lit. j ustawy o podatku od czynnościach cywilnoprawnych umowa spółki stanowi przedmiot opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Umowa spółki na gruncie tej ustawy jest rozumiana szeroko, co znaczy, że objęte tym podatkiem są umowy wszystkich typów spółek – osobowych, kapitałowych z kodeksu spółek handlowych oraz spółki cywilnej oraz zmiany tych umów w przypadkach wymienionych w ustawie.
Spółka cywilna normowana przez art 860 – 875 k.c jest umową zobowiązującą wiążących się wspólników do działania w celu osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. Nie posiada ona osobowości prawnej, więc to nie sama spółka jest stroną zawieranych umów i zaciąganych zobowiązań, ale sami wspólnicy, którzy są wyłącznie i solidarnie odpowiedzialni za wszystkie zaciągane zobowiązania. Takie ukształtowanie tej formy spółki ma daleko idące skutki również w sferze podatku od czynności cywilnoprawnych, bowiem o ile każda umowa spółki cywilnej będzie opodatkowana tym podatkiem w stawce 0,5 % od wartości kapitału zakładowego lub wkładów wniesionych do spółki,za to już przypadki opodatkowania umowy w przypadku zmiany spółki będą będą występować w bardziej ograniczonej liczbie, niż w stosunku do spółek kapitałowych i osobowych.
Do opodatkowanych zmian umowy spółki cywilnej będą się wliczać zmiany umowy polegające na wniesieniu lub podwyższenie wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki albo podwyższenie kapitału zakładowego, a więc tylko w przypadkach gdy ten wkład ma charakter materialny i majątkowy – czyli nie jest to np. świadczenie usług na rzecz spółki. Zmiany tego typu będą się wiązać najczęściej z rozszerzeniem grona wspólników, nigdy zaś w przypadku wypowiedzenia poprzez któregoś z wspólników umowy zawartej na czas określony, bądź we wszelkich przypadkach związanych z wniesieniem nowych składników majątkowych do majątku spółki. Wyłączone będzie tutaj również stosowanie części końcowej art 1 ust 3 pkt 1 albowiem wspólnicy spółki cywilnej z racji na brak nadania jej osobowości prawnej nie mogą udzielać jej pożyczek, ani zawierać z nią umów polegających na oddaniu przez wspólnika spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania.
Z uwagi na brak osobowości prawnej spółka cywilna nie może być płatnikiem tego podatku na podstawie innych objętych nim umów sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych, pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, umowy darowizny, umowy depozytu nieprawidłowego. W takim przypadku to jej wspólnicy są strona umów tego typu.
Przedmiotem opodatkowania może być również łączenie spółek osobowych na mocy odpowiednich umów, opodatkowanych w zależności od wartości połączonego majątku.
Umowa spółki cywilnej i jej zmiany podlegają podatkowi, jeżeli ich przedmiotem są rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także rzeczy i prawa majątkowe znajdujące się zagranicą w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.