Ustanowienie przez UE mechanizmu kontroli międzyrządowych umów energetycznych

Także 16 listopada 2012 r. weszła w życie decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 994/2012/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie ustanowienia mechanizmu wymiany informacji w odniesieniu do umów międzyrządowych w dziedzinie energii między państwami członkowskimi a państwami trzecimi (Dz.UrzUEL.2012.299.13). Zmusza ona członków UE do informowania Komisji Europejskiej o istniejących i podpisywanych umowach międzyrządowych w dziedzinie energii, która następnie zostaną udostępnione wszystkim pozostałym państwom członkowskim.

Mechanizm wprowadza także możliwość uczestnictwa przedstawicieli Komisji Europejskiej, na wniosek państwa członkowskiego, w negocjacjach umów międzyrządowych w charakterze obserwatora. Państwa członkowskie natomiast będą się mogły zwrócić do Komisji o wykonanie kontroli ex-ante (tj. kontroli przed podpisaniem umowy) w sprawie zgodności negocjowanych umów z prawem UE. W założeniu ten akt ma pomóc wzmocnić zgodność i spójność zawieranych umów międzynarodowych z prawem unijnym. Pomoże także w zapewnieniu pewności prawnej w odniesieniu do decyzji inwestycyjnych, których podstawą są często umowy międzynarodowe oraz poprawić pozycję negocjacyjną państw członkowskich. Dotyczy to zwłaszcza Polski w świetle zawierania niekorzystnych umów z Rosją. Ponadto, za każdym razem, gdy państwo członkowskie będzie podpisywać nową umowę tego rodzaju, będzie musiało zawiadomić o tym Komisję Europejską, która w ciągu 9 miesięcy będzie dokonywać jej oceny. W dowolnym momencie po wejściu w życie decyzji, państwo członkowskie będzie mogło się do Komisji zwrócić o przeprowadzenie kontroli zgodności z prawem UE negocjowanej, ale jeszcze nie podpisanej umowy międzyrządowej.