Ważne zmiany w systemie szkolnictwa zawodowego

Od 1 września 2012 r. zaczęła obowiązywać obszerna zmiana ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw z dnia 19 sierpnia 2011 r. (Dz.U. 2011, Nr 205, poz. 1206 z późn. zmianami), która realizuje wielką reformę szkolnictwa zawodowego.

Główne założenia tej reformy to programowe powiązanie kształcenia na III i IV etapie edukacyjnym, wzmocnienie kształcenia ogólnego w szkołach prowadzących kształcenie zawodowe i otwarcie szkolnictwa zawodowego na potrzeby rynku pracy, m.in. poprzez stworzenie mechanizmów współpracy szkół z organizacjami pracodawców oraz włączenie szkół zawodowych w kształcenie ustawiczne skierowane do osób dorosłych. Wprowadzanie założeń reformy potrwa kilka najbliższych lat – z początkiem roku szkolnego 2012/2013 naukę według nowych podstaw programowych rozpoczną oprócz uczniów klas IV szkół podstawowych także uczniowie klas I szkół ponadgimnazjalnych: liceów ogólnokształcących, techników i zasadniczych szkół zawodowych. W następnych latach nowa podstawa programowa obejmie kolejne klasy tych szkół.

Katalog pojęć używanych w ustawie uzupełniono o następujące pojęcia: kwalifikacja w zawodzie, kwalifikacyjny kurs zawodowy, egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie; nowe brzmienie otrzymały pojęcia: podstawa programowa kształcenia w zawodach, szkoła dla dorosłych, kształcenie ustawiczne, formy pozaszkolne. Zdecydowano o wygaszeniu lub przekształceniu niektórych typów szkół ponadgimnazjalnych; nauka na IV etapie edukacyjnym będzie realizowana w: zasadniczej szkole zawodowej, liceum ogólnokształcącym, technikum, szkole policealnej o okresie nauczania nie dłuższym niż 2,5 roku i szkole specjalnej przysposabiającej do pracy. Zapewniono organom prowadzącym możliwość tworzenia centrów kształcenia zawodowego i ustawicznego. Zmieniono procedurę ustalania zawodów, w których kształci szkoła, a także rozszerzono zakres spraw podlegających opiniowaniu przez radę pedagogiczną o organizację kwalifikacyjnych kursów zawodowych. Uporządkowano katalog podstawowych form działalności dydaktyczno-wychowawczej szkoły, zaliczając do nich m.in. zajęcia prowadzone w ramach kwalifikacyjnych kursów zawodowych oraz zajęcia rewalidacyjne dla uczniów niepełnosprawnych. Zmieniono ścieżkę dochodzenia do wykształcenia zasadniczego zawodowego – uzyska je także osoba, która ukończy kwalifikacyjne kursy zawodowe w zakresie wszystkich kwalifikacji wyodrębnionych w danym zawodzie – pod warunkiem że spełni inne określone w ustawie wymagania. Na nowo uregulowano zasady spełniania obowiązku nauki; będzie to możliwe przez naukę w szkole lub przygotowanie zawodowe u pracodawcy, a w szczególnych przypadkach też przez uczęszczanie na kwalifikacyjny kurs zawodowy.
Usprawniono  również procedury tworzenia klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, wprowadzając m.in. wymóg zasięgnięcia opinii organizacji pracodawców reprezentatywnych w rozumieniu ustawy o organizacjach pracodawców. Doprecyzowano warunki przyznawania dofinansowania do kształcenia młodocianych. Krąg podmiotów uprawnionych do uzyskania dotacji z budżetu powiatu rozszerzono o szkoły i placówki (publiczne niesamorządowe oraz niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych) prowadzące kwalifikacyjne kursy zawodowe.

Ustawa definiuje podstawę programową wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego jako obowiązkowe zestawy celów i treści nauczania, w tym umiejętności, opisane w formie ogólnych i szczegółowych wymagań dotyczących wiedzy i umiejętności, które powinien posiadać uczeń po zakończeniu określonego etapu edukacyjnego, oraz zadania wychowawcze szkoły, uwzględniane odpowiednio w programach wychowania przedszkolnego i programach nauczania oraz umożliwiające ustalenie kryteriów ocen szkolnych i wymagań egzaminacyjnych. Sprawdzian po szkole podstawowej, egzamin gimnazjalny i egzamin maturalny są przeprowadzane na podstawie wymagań określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego.

W związku z powyższymi zmianami zmiany objęły także częściowo ustawę Karta Nauczyciela, ustawę o rzemiośle, ustawę o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ustawę o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz ustawę o systemie informacji oświatowej.

Niektóre przepisy tej ustawy (o przedszkolach) weszły w życie już 14 października 2011 r., natomiast niektóre przepisy o dofinansowaniu pracodawców zatrudniających młodocianych wejdą w życie 1 stycznia 2013 r., a przepisy o podstawowych formach działalności dydaktyczno-wychowawczej szkoły z dniem 1 września 2014 r.

Źródło: www.bibliotekako.pl