Wspólność majątkowa małżeńska i osobisty majątek każdego z małżonków

Z chwilą zawarcia małżeństwa z mocy ustawy powstaje wspólność majątkowa. Obejmuje ona przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania tej wspólności (niekoniecznie samego małżeństwa – bo można umownie zmodyfikować) przez oboje małżonków i przez każdego z nich.

Te przedmioty, które nie wchodzą do wspólności, wchodzą do majątku osobistego.

Do majatku wspólnego małżonków należą w szczególności:
1. Pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej przez każdego z małżonków.
2. Dochody zarówno z  majątku wspólnego, jak i z majątku osobistego.
3. Środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków.
Do osobistego majątku każdego z małżonków należą:
1. Przedmioty nabyte przed powstaniem wspólności.
2. Przedmioty nabyte przez dziedziczenie, zapis, darowiznę, chyba że darczyńca (spadkobierca) postanowił inaczej,
3. Prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej innym przepisom.
4. Przedmioty służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków.
5. Prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie.
6. Przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków na przyszłość.
7. Wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub innej działalności gospodarczej (pobrane już do wspólnego majątku) jednego z małżonków.
8. Przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków
9. Prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy.
10. pPzedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba ze przepis szczególny stanowi inaczej.

Do wspólności należą przedmioty zwykłego urządzenia domowego służące do użytku obojga małżonków (np. czajnik), nawet gdyby nabyte zostały przez dziedzicznie, zapis, darowiznę, chyba że spadkodawca postanowił inaczej. Czyli nawet gdyby nabył w zamian za osobisty, to staja się majątkiem wspólnym. Jedyna możliwość, żeby nie stały się majątkiem wspólnym, to odrębne postanowienie darczyńcy (spadkodawcy).

Zakazy dotyczące wspólności małżeńskiej:

I. W trakcie trwania wspólności (niekoniecznie w trakcie trwania małżeństwa) żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego.

II. Nie można także rozporządzać udziałem (ani zobowiązywać się rozporządzania nim), jaki przypadnie małżonkowi po zniesieniu wspólności. Wskazuje to charakter wspólności bezudziałowa łączność.