Zatarcie skazania

Skazanie za przestępstwo niesie za sobą wiele niekorzystnych skutków. Jednym z nich jest wpis do Krajowego Rejestru Karnego, zostają tam umieszczone dane sprawcy oraz informacje o popełnionym przestępstwie, co często waży na jego życiu prywatnym.

Naznaczenie przestępcy wpisem do KRK nierzadko powoduje negatywny odbiór ze strony społeczeństwa, brak zaufania, trudności w znalezieniu pracy – pracodawca ma pełne prawo bezpośrednio zwrócić się do Krajowego Rejestru Karnego z prośbą o sprawdzenie niekaralności osoby, którą mógłby ewentualnie zatrudnić. Wpis ten  w dużym stopniu ogranicza  szanse na rozwój  sprawcy oraz prowadzenie normalnego życia bez piętna osoby skazanej. Biorąc pod uwagę różnorodność popełnianych przestępstw, przywilej zatarcia skazania bardzo często okazuje się dla takiej osoby pewnego rodzaju ratunkiem.
Dlatego też aby uniknąć kłopotliwych konsekwencji polskie ustawodawstwo przewiduje regułę zatarcia skazania, którą reguluje Art. 6 Kk Z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe; wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych.
Po zatarciu skazania, osoba, której ono dotyczyło odzyskuje więc pełnie praw a w rejestrach nie ma śladu po jej winie. Aby jednak takie zatarcie miało miejsce musi upłynąć odpowiednio długa ilość czasu. W zależności od rodzaju popełnionego przestępstwa różna jest długość trwania takiego wpisu. I tak powołując się na Art. 107 Kk:

  • w razie skazania na karę pozbawienia wolności, karę 25 pozbawienia wolności lub karę dożywotniego pozbawienia wolności zatarcie skazania następuję z upływem 10 lat od wykonania lub darowania kary albo przedawnienia jej wykonania. Sąd może na wniosek skazanego zarządzić zatarcie skazania już po upływie 5 lat jeśli skazany przestrzegał porządku prawnego a wymierzona kara pozbawienia wolności nie przekraczała 3 lat.
  • w razie skazania na karę grzywny albo karę ograniczenia wolności zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem 5 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania; na wniosek skazanego sąd może zarządzić zatarcie skazania już po upływie 3 lat
  • w razie odstąpienia od wymierzenia kary zatarcie skazania następuje z mocy prawa po roku od wydania prawomocnego orzeczenia
  • w razie skazania na karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania zatarcie skazania następuje z mocy prawa po upływie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby
  • w razie orzeczenia środka karnego zatarcie skazania nie może nastąpić przed jego wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem jego wykonania

Oprócz tego, jak reguluje Art. 108 Kk Jeżeli sprawcę skazano na dwa lub więcej nie pozostających z biegu przestępstw albo jeżeli po rozpoczęciu a przed upływem okresu wymaganego do zatarcia skazania popełnił on kolejne przestępstwo dopuszczalne jest tylko zatarcie jednoczesne wszystkich skazań.
Występują jednak pewne wyjątki a  mianowicie skazanie, które nie podlega zatarciu, jest to skazanie na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, jeżeli pokrzywdzony był małoletnim poniżej lat 15( Art. 106a. Kk).

Zatarcie skazania może nastąpić z urzędu lub na wniosek. Wiosek taki skazany może złożyć do Sądu Rejonowego/Okręgowego w miejscowości siedziby Sądu, który wydał wyrok. We wniosku tym powinny być zawarte podstawowe informacje o skazanym (imię, nazwisko i dokładny adres z kodem pocztowym)  oraz o konkretnej sprawie  (data wydania wyroku, sygnatura akt sprawy) jednak najistotniejszym elementem jest część uzasadniająca, w której należy przytoczyć argumenty przemawiające za zatarciem skazania, wśród nich mogą się znajdować: dobra opinia, jaką cieszy się  skazany wśród społeczeństwa, brak możliwości znalezienia pracy , dobre sprawowanie po odbyciu kary itp. Po złożeniu takiego wniosku Sąd wysyła zawiadomienie o terminie posiedzenia w danej sprawie. Jeśli decyzja jest pozytywna skazany zostaje wymazany z rejestru KRK i znów może czuć się pełnoprawnym członkiem społeczeństwa.